De Vlaamse begroting 2008 : veel kasoverschot en dus enkel een investeringsbegroting op papier !

Vlaams Volksvertegenwoordigster Marijke Dillen die onze verhinderde fractievoorzitter Filip Dewinter diende te vervangen merkte op dat de regering weliswaar een aantal van haar budgettaire doelstellingen heeft gehaald, maar dat de geplande extra investeringen via alternatieve financiering en PPS voorlopig grotendeels in de voorbereidingsfase blijven steken. Marijke Dillen wees er tevens op dat we niet mogen vergeten dat m.b.t. de uitvoering van de begroting 2006 de Vlaamse overheid volgens de SERV de 319 miljoen euro overschot vooral te wijten was aan een onderaanwending van 618 miljoen euro op de uitgaven, vooral onderaanwending op investeringen en investeringssubsidies en ook een onderaanwending van de voorziene impuls van 50 miljoen euro voor het Innovatiepact. Deze onderaanwendingen betekenen natuurlijk dat wij ons ook nu weer mogen afvragen welk realiteitsgehalte deze begroting 2008 heeft en zal krijgen.
Wat betreft de kasmiddelen waarover de voorbije weken zoveel te doen was en waarover de Vlaams Belang-fractie m.b.t. de aanwending de regeringsbeslissing van 30 november jl. onderschrijft (pact met de gemeenten en provincies), zei Minister Van Mechelen n.a.v. de begrotingscontrole 2006 dat er een zeer grondige screening was gebeurd naar de correcte inschatting van de betaalkredieten. De minister stelde toen dat een versterking van de betaalkredieten niet alleen een rechtstreekse afbouw van de impliciete schuld garandeerde, maar ook het economisch weefsel ondersteunt aangezien de gelden sneller in het economisch circuit komen. De problematiek betreft echter de aanwending van die betaalkredieten wanneer we hierover Minister-President Peeters letterlijk horen zeggen dat er een aanzienlijk overschot is ontstaan op de ingeschreven betaalkedieten en dat de betaalkredieten een veel trager ritme volgen en pas later nodig zijn, gespreid over enkele jaren.
M.a.w. de impliciete schuld (trouwens volgens het Rekenhof terug een toename voorzien voor 2008) blijft een zwak punt maar méér, is het bewijs dat, om het met het zelfgekozen beeld van de Minister-President uit te drukken, “de nieuwe keuken van het gezin enkel nog maar besteld is en niet geplaatst”. De problematiek van de matching tussen beleidskredieten en betaalkredieten met als gevolg een overschot aan thesauriemiddelen geeft aan dat, als we naar de realisaties op het terrein kijken, deze Vlaamse Regering als “investeringsregering” vooral een “begrotingsinvesteringsregering” is, met inderdaad een sterk toegenomen investeringsdynamiek in de beleidskredieten.
Impliciete schuld is inderdaad inherent aan wie bestellingen en vastleggingen doet en daardoor ordonnanceringsverplichtingen of betaalverplichtingen op zich laadt. Maar als de matching tussen het een en het ander steeds slechter wordt betekent dit dat er met de realisatie op het terrein, met het “plaatsen van de keuken” dus, toch wel iets schort. Er schort duidelijk iets aan de inschatting vanwege de Vlaamse Regering op welk ogenblik de betaalverplichtingen op aangegane en aan te gane verbintenissen zich zullen realiseren !
Het verhaal van de kasgelden is dus zeker niet uitsluitend terug te brengen naar de toegenomen middelen vanuit de federale overheid, de rente-uitgaven die zijn weggevallen en de realiteit van het Stabiliteitspact en de Europese regelgeving die Vlaanderen verplichten om met deze kasoverschotten schulden af te bouwen.
Pronken met stijgingen van allerhande kredieten en meer vastleggingen doen dan dat men betalingen kan realiseren omdat men de facturen nog niet heeft is één zaak en is op zich niet financieel ongezond. Maar het toont wel aan dat er van de realisatie op het terrein vaak te weinig of onvoldoende sprake is en dan wordt een “investeringsregering” met haar begrotingen voor een stuk ook een uiting van een aankondigingscultuur ! Dat de Vlaams Belang-fractie het met de beslissing rond de aanwending van die thesauriemiddelen eens is, doet aan de visie op de Vlaamse Regering als vooralsnog “papieren investeringsregering” dan ook niets af.

De resultaten op het terrein illustreren dat zowel m.b.t. openbare werken (missing links, Masterplan Antwerpen) als schoolinfrastructuur de PPS-constructies nog niet veel effect hebben gesorteerd. Het wegwerken van de “missing links” zal niet lukken tegen juni 2009 ! Maar ook rond “Vlaanderen in Actie” (VIA) blijft het duidelijk dat het gebrek aan homogene bevoegdheidspakketten en de noodzakelijke sociaal-economische hefbomen voor Vlaanderen de succesvolle uitvoering van het plan parten zullen blijven spelen. Vlaanderen kan pas dichter bij de Europese topregio’s komen wanneer de institutionele hervormingen echte volwaardige fiscale autonomie, alsook de regionalisering van het volledige werkgelegenheids- en arbeidsmarktbeleid zullen mogelijk maken.

Het allochtone doelgroepenbeleid van Minister Vandenbroucke

Vlaams Volksvertegenwoordiger An Michiels hekelde in haar tussenkomst over de onderwijsbegroting 2008 de strategie van Minister Vandenbroucke waarbij hij eerst aankondigt in de pers, en dan pas naar het parlement stapt ter goedkeuring, zoals bij het uiterst belangrijke decreet over de totaal nieuwe manier van financiering voor het onderwijs. Zowel voor het leerplichtonderwijs (6 – 18 jaar) als het hoger onderwijs stuiten de plannen van Vandenbroucke op veel weerstand, omdat ze onevenredig veel geld betekenen voor onderwijsinstellingen met vele allochtone studenten. Andere doelgroepen van zorgleerlingen of hoogbegaafden, enz… blijven uit de boot vallen in het huidige onderwijsbeleid. Tot slot werd gehekeld dat Vandenbroucke wil onderhandelen met de franstaligen over het faciliteitenonderwijs, daar waar net een decreet voorligt om de oeverloze discussie met de onwillige franstaligen voor goed te beslechten.

De schuldverlichting van de gemeenten : geen sinecure !

Tijdens de bespreking van de begroting wenste Vlaams Volksvertegenwoordiger Joris Van Hauthem meer uitleg over het fiscaal pact met de gemeenten. Dit fiscaal pact geeft de gemeenten wel meer geld (door 25 miljoen euro extra te geven in 2008, 41,5 miljoen euro in 2009 en 2010 te verdelen volgens de Elia-sleutel) en een afname van de schuld (612 miljoen euro eenmalig). Joris Van Hauthem wees er terecht op dat dit pact een aantal voorwaarden oplegt aan de gemeenten willen zij dit geld en schuldverlichting krijgen. Dit getuigt van een “keizer koster”-mentaliteit en tast de autonomie (en dus ook de fiscale autonomie) van de gemeenten aan. Joris Van Hauthem vindt terecht dat de enige voorwaarde die de Vlaamse regering kan stellen is dat de gemeenten geen nieuwe schulden aangaan na deze schuldverlichting. Verder wenste Joris Van Hauthem te weten hoe de minister deze schuldverlichting zag. Het antwoord was zeer kort : de schuldverlichting zal lineair geschieden a rato van 100 € per inwoner en dat hiervoor onderhandelingen zullen worden opgestart met de VVSG. Joris Van Hauthem repliceerde dat er dan nog veel discussies zullen plaatsvinden om deze schuldverlichting rond te krijgen.