Verklaring van de Vlaamse Regering en actualiteitsdebat over de beslissing van de Vlaamse Regering van 28 maart 2009 met betrekking tot de Antwerpse Oosterweelverbinding

De voorzitter:
Dames en heren, aan de orde zijn de verklaring van de Vlaamse Regering en het actualiteitsdebat over de beslissing van de Vlaamse Regering van 28 maart 2009 met betrekking tot de Antwerpse Oosterweelverbinding.

Minister-president Peeters heeft het woord.

Minister-president Kris Peeters:
Mevrouw de voorzitter, beste collega's, deze regeringsverklaring betreft een beslissing die wij genomen hebben op 28 maart. Ik zal die in een achttal punten even snel overlopen, om dan de gelegenheid te geven aan de verschillende collega's om vragen te stellen waar wij zeer graag op antwoorden.

De Vlaamse Regering heeft op 28 maart een beslissing genomen in een heel belangrijk dossier: het dossier over de Oosterweelverbinding of afgekort BAM. De beslissing van de Vlaamse Regering bestaat uit acht onderdelen.

Een eerste belangrijk punt is dat de Vlaamse Regering geen belemmeringen ziet en akkoord kan gaan, gelet op het geleverde studiewerk en de gemaakte evaluaties, dat de nv BAM een bouwvergunningsaanvraag indient voor haar voorbereide tracé.

Ten tweede heeft de Vlaamse Regering beslist dat zij tegelijkertijd aan de stad de nodige tijd en ruimte wil geven om aansluitend bij het openbaar onderzoek in het kader van de bouwvergunningsaanvraag voor haar advies, dat de stad moet afleveren, het noodzakelijke draagvlak te zoeken en nader onderzoek te voeren.

Ten derde stelt de Vlaamse Regering vast dat zij in het najaar 2009 een uitspraak zal moeten doen over de ingediende bouwvergunningsaanvraag, op grond van de aangereikte elementen uit het openbaar onderzoek en de adviesverlening.

Ten vierde blijft de Vlaamse Regering uitgaan van de volledige uitvoering van het ene en ondeelbare masterplan dat slechts in zijn geheel een oplossing kan bieden voor de multimodale mobiliteitsproblemen in en rond Antwerpen.

Ten vijfde voert de Vlaamse Regering de aanbevelingen van de studie met betrekking tot de uitbouw van een compleet ATM of automatisch traffic management volledig uit.

Ten zesde volgt de Vlaamse Regering de aanbevelingen van de studie met betrekking tot het beter beschikbaar maken van de Liefkenshoektunnel vanuit de richting Frankrijk, de E17 en het Waasland. De Wase burgemeesters hebben hierover een concreet voorstel ingediend.

Ten zevende meent de Vlaamse Regering dat het heffen van tol in de Kennedytunnel voor personenwagens om maatschappelijke redenen niet wenselijk is.

Ten slotte stelt de Vlaamse Regering vast dat zowel om redenen van capaciteit - ook bij incidenten - en veiligheid, de nieuwe Scheldekruising nood heeft aan een capaciteit van tweemaal drie volledige rijstroken.

Mevrouw de voorzitter, beste collega's, deze beslissingen zijn zaterdag genomen. Het volledige document is, in alle transparantie, aan iedereen die erom vroeg, overgemaakt. Er is door de Vlaamse Regering over gecommuniceerd. We staan natuurlijk ook ter beschikking van het Vlaams Parlement om de vragen die u over deze beslissingen opwerpt, te beantwoorden. Ik ga er echter van uit dat de acht punten die ik heb overlopen, duidelijk zijn. Voorts, kijk ik, samen met de collega's, uit naar het debat. Ik dank u. (Applaus)

De voorzitter:
De heer Dewinter heeft het woord.

De heer Filip Dewinter:
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister-president, collega's, de voorzitter van CD&V, mevrouw Marianne Thyssen, heeft ongetwijfeld veel kwaliteiten. Een van haar kwaliteiten is haar groot gevoel voor humor. Ik las immers in een perscommuniqué van CD&V over de beslissing van de Vlaamse Regering over de Oosterweelverbinding het volgende: "De bekommernis om mobiliteit en ontsluiting van Antwerpen kregen de voorrang op partijpolitieke berekeningen in het belang van de Antwerpenaren, en bij uitbreiding heel Vlaanderen. Daarmee bewijst de Vlaamse Regering dat ze nog steeds slagkrachtig bestuurt." Men heeft heel wat zin voor humor nodig om een dergelijke persmededeling te kunnen en te durven neerschrijven.

Na tien jaar besluiteloosheid en 300 miljoen euro uitgaven aan allerhande studiewerk, is het duidelijk dat we ook vandaag nog geen beslissing over Oosterweel kennen. In feite heeft men beslist om niet te beslissen. Ik begrijp dat u, nauwelijks enkele weken of maanden voor de Vlaamse verkiezingen, op zijn minst de indruk moest wekken en de schijn hooghouden dat deze Vlaamse Regering knopen had doorgehakt. In de praktijk heeft men na lang vergaderen en te hebben vastgesteld dat de interne verdeeldheid over dit dossier totaal en volledig is, vooral getracht de schade te beperken en de perceptie te creëren dat Kris Peeters daadkrachtig bestuurt en beslissingen kan en durft te nemen.

In de praktijk heeft men toegelaten dat alle partijen die deel uitmaken van deze meerderheid - en dat is ook gebeurd in de vele uitspraken van de verschillende ministers - hun eigen interpretatie konden geven aan de beslissing van de regering. De liberalen, onder leiding van hun Antwerpse lijsttrekker en minister van Financiën, de heer Van Mechelen, zeggen dat de kogel door de kerk is. Het is voor minister Van Mechelen duidelijk en hij heeft ook altijd gezegd dat het BAM-tracé het enige goede tracé is en dat dit er ook komt.

Neen, zeggen de socialisten, bij monde van minister Van Brempt en in mindere mate van de Antwerpse burgemeester Janssens die in dit dossier wel vaker van standpunt wisselt, ook het alternatieve tracé Arup-Sum kan er nog altijd komen. Veel meer dan het licht op groen zetten voor een bouwvergunning die wordt ingediend door BAM op basis van een eigen tracé, is er niet gebeurd. Daarna volgt de klassieke procedure waar voor dergelijke dossiers in voorzien is.

Mijnheer de minister-president, heel dit Oosterweeldossier begint steeds meer op een soap te lijken, waar we wel het begin, maar niet het einde van kennen en waarvan de kosten steeds meer de pan uitswingen. Die kosten zijn niet meer beheersbaar en zorgen ervoor dat de misgelopen pps-financiering van het doortrekken van de tramlijn als onderdeel van het Mobiliteitsmasterplan Antwerpen toch nog in orde wordt gebracht. Straks wordt het bewijs daarvan geleverd, tijdens de stemming over het voorstel van decreet. Zelfs de eerste fase van de werken aan de Leien is niet eens afgesloten. Die tweede fase wordt dan ook wachten op Godot - niemand die het weet. Misschien gebeurt dat na 2011 of na 2012, na de gemeenteraadsverkiezingen.

Zoals het past in een soap, worden ook regelmatig acteurs uit het script weggeschreven. Van de oorspronkelijke politiek benoemde kliek die het BAM-verhaal in goede banen moest leiden, blijft niemand meer over. Iedereen is vervangen. Ook het communicatiebureau van de heer Slangen is uit het script weggeschreven.

In de soap heeft zich ook een aantal karakterwissels voorgedaan. Ik herinner me dat mevrouw Vogels voor de camera vreugdedansjes ten tonele voerde. Ze is er vandaag even niet en ik begrijp dat. Dit is wat vervelend voor haar. Ze voerde echter vreugdedansjes uit toen de oorspronkelijke maquette van de Lange Wapperbrug werd getoond. Nu is ze daar een groot tegenstander van geworden. Idem dito voor de Antwerpse burgemeester die ooit zei: "Walk and don't look back." Hij trok zich niets aan van het protest van de Antwerpenaren. Maar vandaag staat hij onder druk van zijn eigen electorale achterban, stRaten-generaal en aanverwanten die Janssens in 2006 de hemel inprezen en hem vandaag bijna verguizen als zijnde een lokale dictator die van Antwerpen een soort Havana aan de Schelde wil maken waar geen inspraak meer mogelijk is, zelfs niet van de eigen progressieve achterban die dit soort referenda organiseert.

Vandaag is de heer Janssens van standpunt veranderd. Hij doet niets anders dan 'look back', of achteromkijken naar de eigen electorale achterban. Het BAM-tracé is niet goed meer, er moet dus opnieuw worden overgegaan naar het alternatief van stRaten-generaal.

Voor al die mensen moeten er een mogelijkheid zijn tot schipperen, om voor de verkiezingen het eigen verhaal aan de eigen achterban te kunnen communiceren. Er is dus geen sprake van een krachtdadig bestuur zoals door de humorist van dienst, de voorzitter van CD&V, mevrouw Thyssen werd beweerd. Er is alleen sprake van het voor zich uitschuiven van de hete aardappel om in het kader van de verkiezingscampagne zijn eigen ding te kunnen doen.

Minister-president Kris Peeters:
Humor is een krachtig wapen in de politiek. Wat die humor betreft, haalt u tot nu toe zeker de eerste prijs binnen. Er is beslist dat de bouwvergunningsaanvraag mag worden ingediend. Dat is de normale procedure waarbij we de stad met heel veel zorg de ruimte hebben gegeven om het maatschappelijk draagvlak daarvoor te creëren. Dat heeft volgens mij weinig met humor te maken.

De heer Filip Dewinter:
Mevrouw de voorzitter, ik vraag u er wel voor te zorgen dat iemand anders mijn spreektijd niet gebruikt.

Mijnheer de minister-president, wat in ieder geval duidelijk is geworden, is dat de Antwerpenaren niet beter zijn geworden van de Oosterweelsaga. Voor hen is het immers 'Wachten op Godot', en dat al vele, vele jaren. Wel is het een goede zaak voor de talrijke studiebureaus, die allerlei studies hebben mogen afleveren, de ene na de andere. Misschien komen er zelfs nog een paar bij. Er is er alweer een aangekondigd door de Antwerpse burgemeester. Die studies hebben in totaal 300 miljoen euro gekost. Met dat geld alleen hadden we een aantal heel praktische en dringende noden in Antwerpen kunnen oplossen.

Mijnheer de minister-president, sta me toe dat ik me even richt tot de Antwerpse burgemeester, die in deze zaak een toch niet onbelangrijke en zelfs steeds belangrijkere rol speelt. Ook van hem zou ik enige verduidelijking willen krijgen over wat er ons nu nog te wachten staat in Antwerpen. Eerstdaags is er een bouwaanvraag van BAM. Daarna komt er een advies van de stad Antwerpen. Daarna, of daarvoor, dat is niet helemaal duidelijk, komt er een referendum. Maar misschien komt er voor dat advies van de stad Antwerpen ook nog een bijkomende studie. Nu had ik graag van de Antwerpse burgemeester vernomen hoe het nu zit met de bouwaanvraag. Komt er een studie? Wie zal die dan betalen? Waarover zal de studie gaan? En vervolgens, wanneer wordt het referendum georganiseerd? Geen mosterd na de maaltijd, mijnheer de burgemeester! Geen referendum nadat de stad al een advies heeft gegeven.

Nu zegt men dat het referendum in het beste geval iets is voor het einde van het jaar. De initiatiefnemers voor het referendum hebben 60.000 handtekeningen verzameld. Dat is niet niks. De actiegroep stRaten-generaal vraagt wat ze moet met een referendum dat na het advies van de stad komt, nadat alles allang beslist is. Dat is geen inspraak, zegt ze, maar uitspraak. Men wekt de indruk van inspraak, enkel om de Antwerpenaren te sussen, terwijl ze eigenlijk niets te vertellen hebben.

De voorzitter:
Minister Van Mechelen heeft het woord.

Minister Dirk Van Mechelen:
Mijnheer Dewinter, ik zal u zeggen hoe het juist zit. Eerst wordt een bouwvergunning aangevraagd. Het decreet betreffende de Ruimtelijke Ordening schrijft dan voor dat, nadat het dossier volledig is bevonden, men tussen vijf en tien dagen na deze beslissing het openbaar onderzoek organiseert. Dat wil zeggen dat na Pasen, rond 20-25 april, de bouwaanvraag wordt ingediend. Dan wordt nagegaan of het dossier volledig is.

Vervolgens is er binnen de tien dagen de start van het openbaar onderzoek, niet alleen in Antwerpen, maar ook, naar ik aanneem, in de gemeente Zwijndrecht. Het openbaar onderzoek loopt gedurende 30 dagen. Het decreet stelt dat de stad Antwerpen, de gemeente Zwijndrecht en eventueel andere betrokken gemeenten dan 45 dagen de tijd krijgen om hun advies in te dienen.

Het lijkt me ordentelijk om voor een dergelijk belangrijk dossier de stad en de gemeente de ruimte te geven om een advies te formuleren na de behandeling van de ongetwijfeld talrijke bezwaarschriften. En de Vlaamse Regering heeft gesteld dat ze in principe niet beslist vooraleer de stad haar advies heeft verleend. Ze nodigt de stad uit om binnen de 120 dagen - dat is bijna drie keer meer dan de normale, wettelijke termijn - een advies te geven.

Mijnheer Dewinter, ik nodig u uit om met mij de rekensom te maken. Het openbaar onderzoek zal ergens in de tweede helft van mei starten en in de tweede helft van juni eindigen. Dan zijn er 120 dagen - juni, juli, augustus, september, oktober - vooraleer de stad haar advies moet indienen. Ik neem aan - en dat vernemen we straks wel - dat als de stad een referendum wil organiseren, ze dat doet voordat ze het advies indient bij de Vlaamse Regering.

Ik zou niet weten wat er abnormaal is aan deze bijna standaardprocedure voor een bouwaanvraag.

De heer Filip Dewinter:
Er is niets abnormaals aan die standaardprocedure. Ik wil alleen weten hoe de stad Antwerpen zich zal organiseren. Komt er een bijkomende studie? Zo ja, dan betekent dat dat die binnen een bepaalde termijn afgeleverd zal moeten worden. Wie zal die studie betalen? Ik neem aan dat de stad Antwerpen dat zal doen. Het gaat niet over kleingeld.

Wanneer komt het fameuze referendum er? En waarover zal dat referendum gaan? Welke vragen zullen aan de Antwerpenaren worden voorgelegd? Ik neem er ondertussen akte van dat ook u, mijnheer de minister, als loco burgemeester van de niet onbelangrijke Antwerpse randgemeente Kapellen, zegt dat ook daar een referendum moet worden georganiseerd. Ik neem daar akte van.

Wat komt daar nu allemaal van in huis? De chaos wordt immers alsmaar groter. En ik denk dat een sturende hand van de Vlaamse Regering op zijn minst nodig is.

Ik stel vast dat de burgemeester zich met betrekking tot deze zaak in stilzwijgen hult. Ik neem daar akte van.

De voorzitter:
De heer Janssens heeft het woord.

De heer Patrick Janssens:
Ik zal straks tussenkomen in het debat. De heer Dewinter zal op al zijn vragen een antwoord krijgen. Als hij nog vragen heeft, moet hij ze nu stellen, dan kan ik die ook nog beantwoorden.

De heer Filip Dewinter:
Ik hoop dat het dan ook duidelijke antwoorden zijn, mijnheer de burgemeester, want voor ons is het in ieder geval een feit dat indien wij vandaag op deze vragen geen antwoorden krijgen, wij in de loop van de volgende week de Antwerpse gemeenteraad extra zullen bijeenroepen omdat wij vinden dat dit een te belangrijk dossier is. Het mag niet zomaar worden overgelaten aan de willekeur van verschillende politieke partijen, die de voorbije jaren niet hebben kunnen en willen beslissen.

De voorzitter:
De heer Peumans heeft het woord.

De heer Jan Peumans:
Het verheugt mij dat de burgemeester van Antwerpen, die ook volksvertegenwoordiger is, eindelijk eens zal tussenkomen in dit dossier. Na vijf jaar vind ik dat een hele prestatie.

Ik wil de heer Dewinter vragen om de heer Janssens te benaderen als volksvertegenwoordiger en niet als burgemeester. Hier wordt elke week over hetzelfde onderwerp gesproken. Het gaat altijd op de een of andere manier over de gemeenteraad van Antwerpen. Er zijn 308 gemeenten in Vlaanderen. Als we dat systeem toepassen, zullen we hier heel veel werk hebben.

De heer Filip Dewinter:
Mijnheer Peumans, het zal u ook zijn opgevallen dat dit een nogal Antwerps getint dossier is, althans wat de locatie en de infrastructuurwerken betreft. Maar ik kan u verzekeren dat dit dossier een impact heeft die uiteindelijk heel Vlaanderen aangaat en ook economisch ten goede komt. Dat kunt u niet alleen van mij vernemen maar ook van de minister-president en van andere ministers.

Mijnheer de minister-president, ik wil nog een voorstel doen om dit dossier eindelijk uit het slop te halen en om een aantal zaken te doen die we al kunnen doen. Wij moeten daarvoor niet wachten op de afwikkeling van dat fameuze Oosterweeldossier. Wij moeten uitgaan van het nu al verrichte studiewerk. Uit de Arup-Sum-studie maar ook uit verschillende andere studies is gebleken dat de verkeersinfrastructuur waarover we nu al in Antwerpen beschikken, en dan heb ik het vooral over de Liefkenshoektunnel, onderbenut blijft. Om de Liefkenshoektunnel beter te benutten, moeten we drie dingen doen: de tol afschaffen, de aansluiting van de tunnel op de E17 verzekeren en een verkeersgeleidingssysteem op de Antwerpse ring uitbouwen waarbij we de Antwerpenaren en vooral de niet-Antwerpenaren tonen hoe zij die tunnel kunnen vinden en gebruiken. Zo zouden wij op vrij korte termijn, zonder veel kosten te maken, niet alles maar toch al een niet onbelangrijk deel van de Antwerpse verkeersproblematiek kunnen oplossen. Er is niet veel meer dan vijf minuten politieke moed nodig om dit dossier rond te krijgen.

Minister-president Kris Peeters:
Mijnheer Dewinter, u hebt toch goed geluisterd? Minister Crevits zal er, met ATM, alles aan doen om de weggebruiker goed te informeren zodat hij maximaal gebruik maakt van de Liefkenshoektunnel. De bevoegde minister van Openbare Werken zal de nodige initiatieven nemen om het voorstel van de Wase burgemeesters, aangevuld met een aantal andere initiatieven om die Liefkenshoektunnel maximaal te gebruiken, in te willigen. U vraagt uitdrukkelijk om de afschaffing van de tol voor de Liefkenshoektunnel. Dat kost ettelijke miljoenen en dat is niet de bedoeling. Twee elementen van uw voorstel zitten al mee in de beslissingen die zijn genomen.

De heer Filip Dewinter:
Maar ze zouden vervroegd kunnen worden uitgevoerd.

Mijnheer de minister-president, met uw fameuze beslissing hebt u uiteindelijk niets beslist. U hebt alleen maar tijd willen winnen tot na de verkiezingen van 7 juni. U hebt uw gezicht en dat van uw regering en uw coalitiepartners willen redden en u hebt hun de mogelijkheid willen bieden om hun achterban nog drie maanden langer een rad voor de ogen te draaien.

Ik heb de indruk dat de minister-president de kool en de geit wil sparen. Hij schuift de hete aardappel handig voor zich uit. Vlaanderen verdient beter. De Antwerpenaren, niet enkel de inwoners van de stad, maar alle mensen in onze dierbare provincie en kieskring, verdienen beter dan het georganiseerde geklungel van de Vlaamse Regering en dan de chaos die ons hier wordt voorgeschoteld en die nu nog eens voor minstens drie maanden wordt bestendigd.

Mijnheer de minister-president, uw zogenaamde beslissing stelt me teleur. U mag evenwel één zaak niet vergeten. Denk aan de geschiedenis van Antwerpen. Halverwege de negentiende eeuw heeft Antwerpen een volksverzet tegen een ander groot en nutteloos project gekend. Het gaat om het project van de fortengordel rond de stad. Dat project is Antwerpen door de hogere overheid opgedrongen. De forten zijn nooit gebruikt om de stad te verdedigen. De partij die toen is ontstaan, de Meetingpartij, heeft in het Antwerpse grote successen geboekt. Deze partij belichaamde immers het volkse verzet tegen een opdringerige overheid die niet naar de Antwerpenaar wil luisteren en die geen rekening met de inspraak van de Antwerpenaar houdt. De Meetingpartij heeft de verkiezingen toen op verpletterende wijze gewonnen. U zou best rekening houden met deze geschiedenisles. Ik ben ervan overtuigd dat de Antwerpenaren de huidige chaos en het huidig geklungel meer dan beu zijn. De Antwerpenaren willen een beslissing. Die beslissing moet rekening houden met de mening van het volk. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter:
De heer Daems heeft het woord.

De heer Rudi Daems:
Mevrouw de voorzitter, sinds vorige zaterdag lees ik de kranten en beluister ik het nieuws met grote verbazing. De beslissing van de Vlaamse Regering heeft me ten zeerste verbaasd. Eerlijk gezegd, had ik de verklaring die de minister-president daarnet heeft afgelegd, niet nodig. De regeringsbeslissing stond afgelopen zaterdag immers al in de kranten te lezen.

Mijn verbazing om de regeringsbeslissing is tot een diepe verontwaardiging en soms zelfs tot een afgrijzen geëvolueerd. Wat nu gebeurt, is betrekkelijk grof. Vanuit het oogpunt van het goed bestuur is dit, om het met de woorden van minister Van Mechelen te zeggen, niet bepaald ordentelijk. Ik zal dit aan de hand van een korte chronologie even toelichten.

In juli 2008 heeft de Vlaamse Regering, onder meer op onze vraag, de studie van Arup-Sum besteld. Dit is een moeizame beslissing geweest. De beslissing van de Vlaamse Regering om een en ander op basis van het voortschrijdend inzicht te bekijken, is op alle banken op lof onthaald.

De studie van Arup-Sum concludeert dat het tracé van stRaten-generaal het beste tracé is. Het is technisch en financieel haalbaar. Dit nieuws is als een bom ingeslagen. Gedurende vier jaar is ons in de commissie op basis van studies van TV SAM en van de BAM, studies die tientallen miljoenen euro's hebben gekost, voorgehouden of misschien zelfs voorgelogen dat een ondertunnelde optie, het tracé van stRaten-generaal of een variant hierop, technisch en financieel niet haalbaar is. Zelfs burgemeester Janssens heeft toen aan zijn slogan 'walk and don't look back' verzaakt. Hij is van mening veranderd.

De studie van Arup-Sum stelt tevens dat de realisatie van het tracé van de BAM, een investering die ongeveer 3 miljard euro zou kosten, een aantal fundamentele problemen eigenlijk niet zou oplossen. Ik denk hierbij in de eerste plaats aan de huidige bottleneck aan de Kennedytunnel. Zelfs indien de vrachtwagens van de ring zouden worden geweerd, zou de Oosterweelverbinding dit probleem niet oplossen. Bovendien waarschuwt de studie nogmaals voor de ongelooflijke problemen die ter hoogte van Deurne en van Merksem zouden ontstaan. Die problemen zouden zich vooral op het vlak van de milieuvervuiling en van de verkeersveiligheid situeren. We zouden immers een ongelooflijk complexe verkeersknoop moeten aanleggen.

Tot slot stelt deze studie een creatieve variant voor op het stRaten-generaaltracé, die wat ons betreft, minstens de moeite waard is om te bestuderen.

Na deze Arupstudie was er eigenlijk consternatie op alle banken, want de MER-rapporten van het verleden worden onder de tafel geveegd. Nochtans werd jarenlang volgehouden dat er geen ondertunnelde optie mogelijk was. Ik verzeker u, als het niet van ons komt dan zal het van anderen zijn, dat dit verhaal ook nog een juridisch staartje zal krijgen, maar dat is voor later.

Waar zitten we vandaag in de chronologie? De minister-president, tot dan redelijk goed bezig in die zin dat hij met een zekere openheid naar het dossier kijkt, besluit twee weken geleden dat hij de commentaar van het Havenbedrijf gaat vragen, de commentaar van het stadsbestuur van Antwerpen en de commentaar van stRaten-generaal. Dit leidt tot een aantal lijvige documenten en tot een aantal aanbevelingen of vragen. Het Havenbedrijf zegt, samengevat, dat een aftakking direct naar de haven eigenlijk wenselijk is, maar dat het niet zweert bij de Oosterweelknoop. Zo lees ik zijn verhaal. De stad Antwerpen, bij monde van burgemeester Janssens, keert zijn kar. De heer Janssens ziet de enorme opportuniteiten voor zijn stad als we met het sluiten van de ring ondergronds gaan. Het siert u, mijnheer Janssens, dat u toch nog bereid bent om uw mening te herzien. En stRaten-generaal levert een lijvig rapport af, maar stelt uiteindelijk maar één vraag aan de minister-president: maak alstublieft een herberekening van het financiële plaatje voor het tracé van stRaten-generaal onder Antwerpen. Want minister Van Mechelen, zelfs voor hij de studie maar had gelezen, kwam met de verklaring dat de stRaten-generaalvariant even één maandloon per jaar aan tol voor auto's zou kosten.

Sinds vorige zaterdag loopt het serieus fout. Er gebeurt eigenlijk amper iets met de vragen van het Havenbedrijf, van het stadsbestuur en van stRaten-generaal. De minister-president wordt opgejaagd door de Voka's van deze wereld. Ik kreeg vanmorgen het magazine van Voka in de bus waar de twee sterkhouders van de Vlaamse Regering hun zeg doen over onder meer het Oosterweelproject. Mevrouw de minister, u bent blijkbaar niet langer een sterkhouder van de Vlaamse Regering.

Minister-president Kris Peeters:
Mijnheer Daems, u moet correct blijven. Het ging over de Vlaamse verkiezingen. Als ik me niet vergis, doet mevrouw Van Brempt aan de Europese verkiezingen mee.

Minister Kathleen Van Brempt:
Ook aan de Vlaamse verkiezingen.

Minister-president Kris Peeters:
En aan de Vlaamse. (Gelach)

De heer Rudi Daems:
En aan de Vlaamse, mijnheer de minister-president. Binnen sommige partijen is de lijstvorming niet altijd even transparant, maar zelfs ik wist dat mevrouw Van Brempt ook meedeed aan de Vlaamse verkiezingen. Ik doe ook mee, met overtuiging.

Mijnheer de minister-president, ik vraag me af of dit wel krachtig besturen is. Is het krachtig bestuur dat de Vlaamse Regering zelf zich niet eens verwaardigt om het vierde tracé op zijn haalbaarheid te onderzoeken? Vindt u het niet grof dat het aan de stad Antwerpen wordt overgelaten en nu zelfs wordt gelast om deze vierde variant, indien ze dat wenst, te onderzoeken? Er is een rapport, waarvoor de Vlaamse Regering 2,3 miljoen euro heeft betaald, met zeer markante en treffende conclusies die ingaan tegen alles uit het verleden. En u zegt tegen de burgemeester van Antwerpen: "Bekijk het eens goed en we zullen nadien wel luisteren naar wat het te betekenen heeft".

Is het krachtig besturen als u niet eens wenst in te gaan op de vraag van stRaten-generaal om een herberekening te maken van inkomsten en uitgaven van het stRaten-generaaltracé? Als ik de analyse goed lees - ik heb zelf nog geen definitief oordeel -, dan zijn een aantal zaken vertekend weergegeven over de BTW-ruling in het tracé van de stRaten-generaal. Vindt u het niet straf dat ze het zelf moeten doen? Ze hebben het intussen zelf gedaan, met de hulp van een financieel auditeur die hun cijfers gedeeltelijk bevestigt.

Tot slot, mevrouw de voorzitter, wil ik me even richten tot de goede collega's van sp.a. Collega's, ik ben teleurgesteld in uw houding. U hebt zich met de beslissing van vorige zaterdag eigenlijk laten rollen. Als lid van deze regering dient u een bouwaanvraag in voor een huis waarin u zelf niet eens wilt wonen. Leg dat eens uit aan de Antwerpenaren.

Ik vraag, mijnheer de minister-president, nog het antwoord op drie concrete vragen, om niet te veel te verdrinken in de techniciteit. Wat is het statuut van de zogenaamde randvoorwaarden die vorige zaterdag door de Vlaamse Regering zijn beslist? Wat is het statuut van de beslissing over vrachtwagens in de Kennedytunnel? Wat is het statuut van de beslissing over de tweemaal twee rijstroken? Wat is het statuut van de beslissing over de Oosterweelknoop?

Bent u bereid een hercalculatie te doen van de kostprijs van het tracé van stRaten-generaal, dat er als beste uitkomt, maar politiek door minister Van Mechelen is neergesabeld omwille van de kostprijs?

Welk belang moet de Antwerpenaar in deze context nog hechten aan het referendum? (Applaus bij Groen!)

Minister-president Kris Peeters:
Mevrouw de voorzitter, ik stel vast dat Groen! geen enkele opmerking maakt over een punt waar oorspronkelijk de studie ook is voor gevraagd, met name de problematiek van het fijn stof. In de studie wordt ook aangetoond dat dat niet problematisch is. Ik ga er ook van uit dat Groen! daar geen punt van maakt.

De heer Rudi Daems:
Mijnheer de minister-president, ik weet niet of u de voorbije week de analyse hebt kunnen lezen van de administratie van minister Crevits, die eigenlijk stelt dat fijn stof een problematiek is die verschillende onderdelen kent en ook een verschillende schadelijkheidsgraad kent. Het is heel duidelijk dat de schadelijkheidsgraad van fijn stof ten gevolge van verkeer, bijvoorbeeld, heel wat complexer en gevaarlijk is dan bepaalde andere vormen van fijn stof.

Een zaak die niet is onderzocht, zijn de heel kleine partikels fijn stof, PM 2.5. Dat werd in deze studie niet onderzocht. Ik zou willen voorstellen om niet te snel tot conclusies over te gaan wat betreft de analyse van fijn stof.

De voorzitter:
Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits:
Mijnheer Daems, wat de minister-president bedoelde, en wat ook onderzocht werd in de studie, is de vraag of er tussen het ene en het andere tracé globaal grote verschillen waren voor de fijnstofconcentraties. Ik heb altijd gezegd dat de nieuwe verbinding hoe dan ook de fijnstofproblematiek zal verminderen, want er zal een betere doorstroming van het verkeer zijn. De studie toont zwart op wit aan dat beide scenario's een positief effect hebben op de mobiliteit en dus ook op de fijnstofconcentraties.

De voorzitter:
De heer Peumans heeft het woord.

De heer Jan Peumans:
Mevrouw de voorzitter, als ik op 7 juni niet verkozen zou zijn - maar ik hoop natuurlijk dat ik wel verkozen zal zijn, om dit spannende dossier de volgende vijf jaar te volgen - ga ik heel waarschijnlijk proberen, in navolging van Jef Ulburghs en de vroegere burgemeester van Antwerpen, te promoveren op de grote infrastructuurwerken in Vlaanderen. De stapel op mijn bureau is ondertussen zowat anderhalve meter hoog.

Een van de dossiers die ik dan met heel veel plezier zal ontleden, mijnheer de minister-president, is het dossier van de Lange Wapper, Oosterweelverbinding en masterplan. Het zal vooral over het maatschappelijk draagvlak gaan, want er is geen woord dat volgens mij zo veel misbruikt is in deze discussie dan het begrip maatschappelijk draagvlak.

Mevrouw de voorzitter, het feit dat we er indertijd, samen met de heer Decaluwe en de heer Daems, in geslaagd zijn om de voortgangsrapportages rond dit belangrijke infrastructuurproject voor Vlaanderen afdwingbaar te maken, heeft duidelijk de maatschappelijke discussie daarover naar boven doen komen.

Mijnheer de minister-president, ik zie in de notulen van de ministerraad van 27 maart op bladzijde 44 staan dat de volgende vergadering van de Vlaamse Regering plaatsheeft op vrijdag 3 april, om 10 uur op het kabinet van de minister-president. Tot onze heel grote verbazing hebt u tussen 27 maart en 3 april blijkbaar een verrassingsaanval uitgevoerd. De zenuwachtigheid door de verkiezingen neemt toe. Onder het motto 'Vlaanderen wacht niet' - ik lees tegenwoordig ook Ampersand, want men moet maximaal proberen lezen welke tactiek de vroegere kartelgenoot gebruikt - wilt u snel een beslissing nemen over een dossier dat volgens sommigen al tien en volgens anderen al twintig jaar aansleept.

Mijnheer de minister-president, ik heb dat omschreven als 'besluitloze besluitvorming'. Ik zie u heel verwonderd kijken, maar ik vind dat heel goed gevonden. Het is de kroniek van het aangekondigde uitstel. Ik heb in de voortgangsrapportage altijd gezegd dat men dit dossier over de verkiezingen van 7 juni heen zou tillen. U bent daar op een meesterlijke manier in geslaagd. Uw twee coalitiegenoten hebben blijk gegeven van pokerspelen, de kiezer voor de gek houden, mensen met een kluitje in het riet sturen. Vooral de socialisten maar ook Open Vld profileerden zich op die manier. U vond op een bepaald moment dat u als minister-president eindelijk eens een besluit moest nemen door te zeggen hoe men het ging doen.

Ik zal heel de voorgeschiedenis van dit verhaal niet herhalen. Ik wil wel een ding zeggen aan de minister-president en de minister van Openbare Werken: ik heb gezien dat u plots de beroemde verbinding Destelbergen-N49 hebt ontdekt. Ik wil verwijzen naar het feit dat men in 1990 begonnen is met de N49. Nu zijn we in 2009, twintig jaar later, en het werk is nog altijd niet afgerond. In 1984 is er een Koninklijk Besluit genomen, en u hebt die weg nog altijd niet omgevormd tot autosnelweg. U had daar al een hele hoop problemen mee kunnen oplossen. Ik kan verwijzen naar een aantal schriftelijke en mondelinge vragen die ik u daarover heb gesteld. Nu ontdekt de Vlaamse Regering ineens dat ze de N49 zou kunnen gebruiken om het verkeer vroegtijdig van de E17 af te leiden in de richting van de Liefkenshoektunnel. Uw administratie ontdekt dat nu pas, in 2009. Ik zie u gebaren dat u dat knap vindt van de administratie. Het is beschamend dat uw administratie dat nu pas ontdekt en dat u daarvoor een studie moet afwachten.

Mijnheer Vandenbroucke, BAM is een product van een van uw voorgangers, namelijk de huidige gouverneur van Limburg, die zich ook met allerlei politieke benoemingen bezighoudt, maar daar zullen we het straks over hebben. De geestelijke vader van BAM zei in de periode 2002-2003: we gaan BAM oprichten, we gaan snel, efficiënt, doordacht en met maximale ervaring van de privésector dit er even doorjagen.

Ik wil minister Van Mechelen niet confronteren met alle toespraken die hij voor alle mogelijke havengemeenschappen heeft gehouden in de afgelopen jaren, waarbij hij zei: we gaan in 2006 beginnen, we gaan in 2007 beginnen, we gaan in 2008 beginnen, we gaan in 2009 beginnen, we gaan in 2010 beginnen. Ik denk dat er helemaal niet meer zal worden begonnen want dit dossier, mijnheer de minister-president, is volgens mij zo rot geworden, verontschuldig mij voor de uitdrukking, dat het de vraag is of er überhaupt nog iets goeds uitkomt. Wat u nu met deze beslissing hebt gedaan, is de kar vooruit geduwd over de datum van 7 juni heen, zoals we hebben voorspeld. Uw slogan is 'Vlaanderen wacht niet', maar Vlaanderen is nog altijd aan het wachten.

Nu ontdekt men pas dat de Liefkenshoektunnel beter bereikbaar moet worden gemaakt via de E17. Moet men wachten tot 2009 om dat te weten? Ik heb het niet over de doortrekking via Haasdonk, maar over de N49. Men doet er twintig jaar over om een weg niet om te vormen tot een autosnelweg, en vervolgens komt u vertellen dat men het verkeer vanuit het Gentse via de Liefkenshoektunnel wil laten rijden. Het duurt twintig jaar om tot die conclusie te komen. Geef toe, mijnheer de minister-president, uw ministers getuigen hiermee niet van het zogenaamd goed bestuur, wat het nieuwe aureool is geworden van de mensen van Open Vld. Zij pleiten daar nu heel duidelijk voor.

U beweert ook dat het Masterplan een en ondeelbaar is. Mevrouw Van Brempt, ik hoop dat u straks nu eens eindelijk gaat vertellen wat een aantal van uw collega's nog altijd niet hebben gesnapt. Ik vind dat heel erg. Ik zie u lachen, er wordt hier vandaag veel gelachen. Neem het project Brabo I dat u in een heel ander financieringssysteem steekt. Er is trouwens een voorstel van decreet over ingediend. Het uitgangspunt van het Masterplan was: de Oosterweelverbinding, de moeder aller werken, zal dienen om alle andere projecten te financieren. Welnu, minister Van Brempt heeft tijdig ingezien, voor ze naar Europa vertrekt, dat Brabo I niet op die manier kan worden gefinancierd.

De beslissing van de ministerraad heeft het ook over de Eurostat- en ESR-neutraliteit. Er wordt overgegaan tot de herstructurering van de BAM. Ik zou van de minister-president of welke minister dan ook willen vernemen wat er wordt bedoeld met de herstructurering van de BAM. Dat kind is in 2003 geboren. Het is nauwelijks zes jaar. Het is eigenlijk nog een peuter en nauwelijks een kleuter. Het zit nog maar pas in het lager onderwijs. Ik weet niet welke therapeutische oefeningen u zult doen om daar een andere inhoud aan te geven.

U zegt ook dat er heel harde randvoorwaarden zijn opgelegd aan het studiebureau. Ik vind de besluitvorming ter zake niet helder. Ik vind het jammer dat dit in de pers eigenlijk weinig tot uiting is gekomen. Eigenlijk laat u nu opnieuw de mogelijkheid open dat vrachtwagens door de Kennedytunnel zouden rijden. Dat stel ik vast. U moet dat eerlijk toegeven. Eerst zegt u heel duidelijk dat een harde randvoorwaarde is dat er geen vrachtwagens in de Kennedytunnel mogen. Nu zegt u: "In elk geval moet er eerst een derde Scheldekruising gerealiseerd zijn, vooraleer het opnieuw toelaten van vrachtwagens in de Kennedytunnel in overweging kan genomen worden, en moet de kostprijs en de impact van de daarbij noodzakelijke renovatie mee in aanmerking genomen worden." Dat kan tellen. De renovatie zult u immers sowieso moeten realiseren voor 2014, in het kader van de Europese Tunnelrichtlijn.

Er is een ander punt, dat de heer Daems heel duidelijk naar voren heeft gebracht. Aan de leden van deze regering wil ik het volgende zeggen. Ik heb gedurende vier jaar de hele voortgangsrapportage meegemaakt. Ik ben trouwens verslaggever geweest, samen met de heer Penris. Ik voel me belogen door deze regering over de Kennedytunnel, en ik wik dus mijn woorden niet. Alle modellen die naar voren werden gebracht en die we hebben gekregen, gewaagden van vlot verkeer. Er was geen enkel probleem.

Ik verwijs trouwens naar de filmpjes die werden gepresenteerd. Destijds gebeurde dat door een goed bureau, maar nu doet de BAM dat zelf, denk ik. In al die filmpjes was er sprake van heel vlot verkeer.

Wat stel ik echter vast? Ten behoeve van deze vergadering en voor het verslag wil ik een zeer merkwaardige opmerking van Arup-Sum citeren, op bladzijde 396: "De mobiliteitsproblematiek van de Kennedytunnel wordt onvoldoende opgelost in de nabije toekomst. Deze blijft in elk van de drie tracés een oververzadigde tunnel, een scharnier dat constant moet werken boven zijn maximumcapaciteit. Dit is en blijft een uiterst kwetsbare en nefaste situatie, die niet lang meer houdbaar is."

U kent de drie tracés beter dan ik. U mag de vrachtwagens uit de Kennedytunnel weghouden. Voor mij is het geen probleem. U zult het echter wel met me eens zijn dat, als Arup-Sum die toch wel fundamentele opmerking maakt, waarop de voorbije vier of vijf jaar eigenlijk nooit is gewezen, de beroemde studiebureaus die voor u hebben gewerkt, een fundamentele fout hebben gemaakt door het parlement en de regering daar niet op attent te maken.

We kunnen natuurlijk een hele analyse maken van de besluitvorming, waar iedereen zijn grote gelijk uit haalt. Er is geen duidelijke besluitvorming hierover. U tilt dit over de verkiezingen van 7 juni. De vorige sprekers hebben er meer dan voldoende op gewezen. Hier wordt louter een pervers politiek spel gespeeld, waarbij sp.a en Open Vld de Vlaamse en vooral de Antwerpse kiezer bedriegen.

Mijnheer Vandenbroucke, u schudt uw hoofd. Ik weet niet in welke mate u het dossier kent. U zegt dat er harde randvoorwaarden zijn die niet van toepassing zijn op het project dat stRaten-generaal naar voren brengt. Uit uw besluit blijkt dat die niet zo hard zijn. U beslist weer iets helemaal anders. Ik baseer me op lang speurwerk, want ik vond dat de persmededelingen ter zake wat op zich lieten wachten. Ik baseer me op de stukken die ik van de woordvoerder van de minister-president heb gekregen. Daarin staat heel duidelijk dat de mogelijkheid opnieuw wordt overwogen om de vrachtwagens door de Kennedytunnel te jagen. Als u dat overweegt, laat u een van uw heel harde randvoorwaarden vallen.

U hebt het ook heel duidelijk over datgene wat te maken heeft met de tolheffing. Ik heb er tijdens de voortgangsrapportage duidelijk op gewezen dat Europa kiest voor zijn eigen satellietsysteem Galileo. In Europa bestaan er ik weet niet hoeveel verschillende systemen van tolheffing. Daarom denk ik dat we evolueren naar een situatie waarbij tol zal worden geheven via het gps-systeem, dat gemeengoed is.

Dat betekent dat u naar de tolheffing van uw verschillende overgangen totaal andere mogelijkheden krijgt. Trouwens, Arup-Sum schrijft dat in zijn rapport.

Ik ben nu al twee minuten over mijn tijd gegaan, mevrouw de voorzitter. Ik word stilaan zenuwachtig.

U hebt in het Gemeentedecreet voorzien in de mogelijkheid van een volksraadpleging. Voor de N-VA moeten de Antwerpenaren dan ook een volwaardige keuze krijgen: de keuze tussen twee tracés. Voortgaand op de huidige beslissing van de regering kan de Antwerpenaar zich slechts over één tracé uitspreken. Minister Van Mechelen beweert dat hij daarmee de overwinning heeft binnengehaald. De socialisten daarentegen... (Minister Frank Vandenbroucke schudt nee)

Ja, mijnheer de minister, ik dacht al dat u nee zou gaan schudden. Ik moet wel een geweldig domme mens zijn. (Minister Frank Vandenbroucke knikt ja)

Ja, dat dacht ik al; ik moet wel een geweldig domme mens zijn. Ik dank u, mijnheer de minister. Dat is dan mijn dank voor vijf jaar parlementair werk. Ik weet dat u veel slimmer bent dan ik. Ik heb maar pol en soc gestudeerd.

De voorzitter:
Minister Vandenbroucke heeft het woord.

Minister Frank Vandenbroucke:
Ik was niet van plan om het woord te nemen, mijnheer Peumans, maar u richt zich voortdurend tot mij. (Opmerkingen van de heer Jan Peumans)

Ik zal het kort houden want er zijn ongetwijfeld nog sprekers. Het is eigenaardig om hier op het spreekgestoelte in één adem twee tegengestelde statements te maken. We hebben enkele randvoorwaarden genuanceerder geformuleerd of zelfs verlaten. Dat klopt, maar u beschuldigt ons daarvan.

Betreffende de Kennedytunnel, zouden we in een andere context, mits veiligheidsvoorwaarden en mits men vrachtwagens zou kunnen betollen en personenwagens niet, kunnen nadenken over een scenario waarbij vrachtwagens over alle Scheldekruisingen kunnen passeren. Dat hebt u heel goed gelezen, maar u beschuldigt ons daarvan. En dan één minuut later zegt u dat we het onmogelijk maken van over iets anders na te denken dan het BAM-tracé. U begrijpt toch wel dat dat niet klopt? U kunt het ene zeggen, maar dan niet meer het andere.

Het is inderdaad zo dat de Vlaamse Regering een aantal voorwaarden, die ze zeer belangrijk vindt, opnieuw duidelijk naar voren heeft geschoven, zoals tweemaal drie rijstroken en geen tol op personenwagens. Aan de andere kant laten we toe dat men verder studeert over alternatieven, precies op basis van de Arup-studie. U komt ons nu vertellen dat u veel hebt geleerd uit die studie, en u vraagt of we daar nu eens rekening willen mee houden. Ja, inderdaad.

Het enige wat ik u vraag, mijnheer Peumans, is dat u geen twee tegenovergestelde zaken tegelijk probeert te verdedigen. Dat is misschien eigen aan oppositievoeren, maar het is niet bijzonder overtuigend.

De heer Jan Peumans:
Mijnheer de minister, als ik in de meerderheid had gezeten, had ik juist hetzelfde verteld. Daar moet u zich geen zorgen over maken.

Waarom dient u een aanvraag tot bouwvergunning in als u die andere dingen toch zo belangrijk vindt? Als uiteindelijk een andere keuze wordt gemaakt over al die vooronderstellingen die u nu opgeeft, dan moet de bouwvergunning niet alleen over het huidige tracé van de BAM gaan, maar ook over een ander tracé dat uit die studie naar voren komt.

U kent de beslissingen van de Vlaamse Regering beter dan ik, ik moet ze waarschijnlijk niet voorlezen, maar ik ga dat nu toch doen. "De Vlaamse Regering meent dat het heffen van tol op de Kennedytunnel voor personenwagens om maatschappelijke redenen niet wenselijk is." Dat is dan dat maandloon dat de mensen moeten neerleggen.

Minister Frank Vandenbroucke:
Ja, dat is zo.

De heer Jan Peumans:
Wacht even. "De Vlaamse Regering wil de Kennedytunnel wel veiliger maken." Dat zal tijd worden. U wilt die veilig maken? U moet die veilig maken! De Tunnelrichtlijn verplicht u om de tunnel voor 2014 veilig te maken. U wilt dat dus niet, maar u moet en zult hem veiliger maken. Of het nu om de Oosterweelverbinding gaat of iets anders, u moet dat doen. Die is trouwens weerhouden.

Ik ga door. "... en blijft er daarvoor voor opteren om de toegang tot deze tunnel te verbieden voor vrachtwagens en dit zeker zolang het niet mogelijk of toegelaten is afzonderlijk tol te heffen voor vrachtwagens in deze tunnel; in elk geval moet er eerst een derde Scheldekruising gerealiseerd zijn vooraleer het opnieuw toelaten van vrachtwagens in de Kennedytunnel kan in overweging genomen worden en moet de kostprijs en de impact van de daarbij noodzakelijke renovatie mee in aanmerking genomen worden."

Minister Frank Vandenbroucke:
Dat is toch perfect duidelijk?

De heer Jan Peumans:
Voor u misschien wel, maar ik lees deze tekst heel anders.

De voorzitter:
De heer Stassen heeft het woord.

De heer Jos Stassen:
Mevrouw de voorzitter, als ik het dossier goed begrijp zijn er twee grote knelpunten. Eén, op welke manier zal de zaak gesloten worden in Antwerpen, met een tunnel of met een brug? Ik vind dit een zaak van de Antwerpenaren, want dit gaat om de leefbaarheid van de stad, als randbewoner kan ik daar moeilijk iets over zeggen.

Een tweede cruciaal punt betreft de vraag waar nog niemand een antwoord op gegeven heeft. Elke dag zie ik opnieuw dat de Kennedytunnel oververzadigd is. De vele mooie studies en de 3 miljard euro die men wil uitgeven om de zaak te sluiten in Antwerpen, bieden geen antwoord op die vraag. Dat hebben verschillende studies, ook die van de Wase burgemeesters aangetoond. Ik vind het pertinent om te vragen wat de Vlaamse Regering nu echt beslist heeft: mogen er vrachtwagens door de Kennedytunnel, ja of neen? Daarnet werd gezegd: "Ja, maar ondertussen moeten er nog allerlei studies gebeuren." Waarom houdt u wel rekening met een aantal zaken van Arup-Sum, maar niet met die inzake de Kennedytunnel? Dat verstaat geen mens! Het cruciale punt, zeker voor de rand rond Antwerpen, is de Kenndytunnel, maar op die vraag geeft u geen antwoord. U zult toch geen 3 miljard euro uitgeven zonder dat er een oplossing is voor het grote probleem van de doorstroming aan de Kennedytunnel? Met uw omzwachtelde politieke beslissing, met al uw Wetstratese bewoordingen, hebt u nog geen antwoord gegeven op die vraag.

De voorzitter:
Mevrouw De Ridder heeft het woord.

Mevrouw Annick De Ridder:
Nogmaals, en dit is ook al van op de banken van de dames en heren ministers gezegd, misschien moet u de beslissing van de regering eens nemen en doornemen, want wat staat daar in? Er staat letterlijk in: "De Vlaamse Regering voert de aanbeveling van de studie met betrekking tot de uitbouw van een complete ATM uit." Dat is dus al meenemen van wat in de studie van Arup-Sum als bijkomende bemerking naar voren wordt geschoven. (Opmerkingen van de heer Jos Stassen)

Collega, als ik even mag, ze zegt daarbij: "De Vlaamse Regering volgt de aanbeveling van de studie met betrekking tot het beter bereikbaar maken van de Liefkenshoektunnel vanuit de richting Frankrijk, E17 en het Waasland." Dat dient nu net voor de ontlasting van de Kennedytunnel.

Ik stel voor dat de beslissing van de regering wordt rondgedeeld, want ik stel vast dat niet alle collega's ervan in het bezit zijn.

De heer Jos Stassen:
Een tijd geleden werd een betere verbinding gemaakt met de E17, richting Liefkenshoektunnel, met het knooppunt op Antwerpen Linkeroever en Zwijndrecht. Dat werd zes, zeven jaar geleden uitgevoerd. Ondertussen is men al bijna twintig jaar bezig met het tot een autostrade omvormen van de expresweg Antwerpen-kust. Dat is nog altijd niet gebeurd. Dat zijn van die maatregelen die men kan doen, die men kan versnellen en die niet veel extra impact hebben op de leefomgeving. Het zijn maatregelen die men vandaag al had kunnen uitvoeren om ervoor te zorgen dat Antwerpen vanuit Frankrijk veel beter bereikbaar is over de N49. Dat zijn allemaal zaken die kunnen en daar hebt u toch geen miljoenen studies voor nodig? Daar hebt u toch geen 3 miljard euro in Antwerpen voor nodig? Zorg dat deze kleine zaken eerst gebeuren, want dan hebt u misschien al een deeltje van de oplossing.

En maakt u nu alstublieft eens duidelijk of er vrachtwagens door de Kennedytunnel mogen, ja of neen, want als u dat niet doet, zal er 3 miljard euro worden geïnvesteerd, maar zullen de vrachtwagens nog blijven stilstaan tot voorbij Kruibeke, voorbij Haasdonk en misschien wel tot Sint-Niklaas.

De voorzitter:
De heer De Meyer heeft het woord.

De heer Jos De Meyer:
Mevrouw de voorzitter, ik wil toch heel even mevrouw De Ridder aanvullen en de heer Stassen tegenspreken. Ik wil aanvullen in die zin dat ik in de beslissing van de regering lees: "Concreet wordt overeengekomen dat AWV opdracht krijgt om in overleg met nv BAM versneld werk te maken van het uitwerken van een concreet voorstel, confer het voorstel van de Wase burgemeesters, om een alternatievenverbinding in het Waasland aan te leggen, aansluitend bij de oostelijke tangent in Sint-Niklaas."

Mijnheer Stassen, u zult zich toch herinneren dat het voorstel door ABLLO en de andere milieuverenigingen in het Waasland werd toegejuicht en dat u daarop zelf heel positieve kritiek hebt gegeven, enkele maanden geleden? Of bent u dat vergeten?

De heer Jan Peumans:
Mijnheer de minister-president, ik had nog graag een antwoord gekregen op de vraag over de slimme kilometerheffing in Europees verband, gekoppeld aan Galileo. Ik denk dat dit heel fundamenteel is om tegemoet te komen aan de opmerking die minister Vandenbroucke maakt. Het wordt trouwens in Duitsland met de Lkw-Maut al toegepast. Men heeft alle mogelijkheden om sturend op te treden.

Ik blijf met mijn vraag zitten, ook aansluitend bij wat de heer Stassen zei, hoe het nu juist zit met de Kennedytunnel. Hoe reageert u op de opmerking op bladzijde 369 van de Arup-studie over de drie tracés die men overhoudt, het Horvat-tracé, het BAM-tracé en het stRaten-generaal-tracé? Hoe reageert u op het probleem van de Kennedytunnel? Dat lost u natuurlijk niet op, want als u de twee andere tunnels betalend zal maken voor auto's, dan zullen de mensen natuurlijk voor die tunnel kiezen waar ze gratis door kunnen rijden - hoe zou u zelf zijn?

Het verschil qua afstand tussen omleiding 1 en omleiding 2 is trouwens ook niet zo groot. U hebt er alle belang bij om een duidelijke uitspraak te doen over de Kennedytunnel. Ik hoop dan ook dat het probleem van de Kennedytunnel wordt meegenomen in de overwegingen. En ik ben niet de enige die dat zegt. Ook op pagina 396 van de Arup-Sumstudie staat een heel duidelijk signaal ten aanzien van de regering, dat zegt dat u hier best nog eens heel goed over nadenkt.

Minister Dirk Van Mechelen:
Mevrouw de voorzitter, collega's, we hebben al heel veel gedebatteerd over de Kennedytunnel, maar wat de regering vandaag voorstelt met het aanvragen van een bouwvergunning voor de Oosterweelverbinding, is vrij duidelijk. Wij bevestigen nogmaals: geen tol voor personenwagens aan de Kennedytunnel, geen vrachtwagens in de Kennedytunnel, de aanleg van de Oosterweelknoop en het realiseren van een verbinding op tweemaal drie rijstroken. Dat is het concept van het Oosterweeltracé.

Wij hebben uiteraard ook die studie gelezen, mijnheer Peumans. Vandaag wordt de Kennedytunnel gebruikt door circa 142.000 voertuigen per dag, waarvan een derde vrachtwagens. Met dit concept halen we met andere woorden meer dan 40.000 vrachtwagens, waarvan circa 15.000 zeer zware vrachtwagens, uit de trafiek in de Kennedytunnel.

Wij hebben al de proef op de som genomen, mijnheer Peumans. Bij de renovatiewerken aan de ring van Antwerpen hebben wij de vrachtwagens verplicht omgestuurd richting Liefkenshoektunnel, en ze aan onze grenzen voor een stuk afgeleid via Brussel. Daardoor werd de Kenneydtunnel vrachtwagenvrij. We hebben nooit zo comfortabel en veilig door de Kennedytunnel gereden als toen.

Vrachtwagens uit de Kennedytunnel halen is dus dé oplossing, in eerste instantie voor de verkeersveiligheid, en in tweede instantie voor de capaciteit.

De heer Jan Peumans:
Zo wordt het natuurlijk een technische discussie, maar als u rekening houdt met de toename van het verkeer en met het feit dat u twee overgangen gaat maken waar de personenauto's tol zullen moeten betalen, ongeacht hoe ze uitgevoerd worden, blijft u met het probleem zitten dat u de tunnel zult moeten aanpassen. En als u de tunnel wilt aanpassen, is het maar de vraag of u de huidige tweemaal drie nog kunt handhaven. Volgens de Europese Tunnelrichtlijn moet u aan een aantal heel zware voorwaarden voldoen, wil die tunnel nog voldoen aan de Europese normen ter zake.

Arup-Sum zegt, op basis van de contacten die die mensen gehad hebben, dat het een kwetsbare en nefaste situatie is. U zegt dat u al de proef op de som hebt genomen, maar ik heb daar grote vragen bij.

De voorzitter:
De heer Bourgeois heeft het woord.

De heer Geert Bourgeois:
Ik hoor minister Van Mechelen zeggen dat de beslissing over de Oosterweelknoop is gevallen in de randvoorwaarden. Minister Vandenbroucke schudt van 'neen' en heeft dat ook publiekelijk gezegd. Wat is het nu, mijnheer de minister-president? Er zijn twee tegenstrijdige verklaringen in deze plenaire zitting. U moet nu duidelijkheid verschaffen.

Minister-president Kris Peeters:
Ik kan u snel van uw twijfels verlossen, mijnheer Bourgeois. Minister Van Mechelen is heel duidelijk geweest, en zijn verklaring was niet in tegenspraak met de uitspraak van minister Vandenbroucke. Wij dienen de bouwaanvraag in zoals ze is voorbereid door BAM, met het Oosterweelknooppunt erin.

Ten tweede zijn er in onze beslissing van 28 maart een aantal bijkomende elementen opgesomd, onder meer de Kennedytunnel en de tweemaal drie. Het is dus heel duidelijk dat die beslissing coherent is. Er bestaat ook geen enkele discussie over, buiten de elementen die minister Van Mechelen heeft aangehaald. U hebt er zelf al naar verwezen, mijnheer Peumans, dat er op termijn pas kan worden gedacht aan vrachtwagens in de Kennedytunnel. Je weet immers nooit waar we over tien of vijftien jaar zullen staan. Er moet wel een derde, nieuwe Scheldekruising gerealiseerd worden. Dat is niet onbelangrijk.

Minister Dirk Van Mechelen:
Het spreekt voor zich dat de Kennedytunnel, als hij tolvrij is, zwaar belast blijft. Maar dat is een keuze die we als beleidsvoerders maken.

Op twee zaken wil ik u nog attent maken, maar u kent het dossier beter dan wie ook in dit parlement, mijnheer Peumans. U weet dat men op de nieuwe verbinding een trafiek verwacht van 80 percent vrachtwagens en 20 percent personenwagens. 20 percent van de personenwagens gaat dus die nieuwe verbinding gebruiken. Ik maak er u ook op attent dat de prognoses van 60.000 tot 65.000 voertuigen capaciteit in de Kennedytunnel gaan over een capaciteit met gemengd verkeer, namelijk personenwagens en vrachtwagens. Als we morgen naar een situatie gaan van enkel personenwagens, verhoogt uiteraard de potentiële capaciteit.

Het voornaamste aspect, en dat heb ik al 100 keer benadrukt, mijnheer Peumans, is een kwestie van veiligheid. Wie de Kennedytunnel gebruikt, weet dat die vrachtwagens levensbedreigend zijn in dat gesatureerde autoverkeer. Dat willen we in elk geval morgen oplossen.

De heer Jan Peumans:
Aansluitend bij de heer Bourgeois verwijs ik naar pagina 401 van de Arup-Sum-studie. Mevrouw De Ridder zegt wel: "U moet regeringsbeslissingen goed lezen." Mijnheer de minister-president, u neemt alle aanbevelingen over met betrekking tot de uitbouw van een complete ATM. Maar Arup-Sum, die u toch een opdracht gegeven hebt van 2,5 miljoen euro, stelt het Oosterweel- of Noordkasteelknooppunt ernstig in vraag en geeft daarvoor een hele rist argumenten. Ik zou graag eens horen waarom u daarmee geen rekening houdt, want u dient een bouwaanvraag in waarbij u wel opteert voor het Oosterweelknooppunt.

De heer Geert Bourgeois:
Mijnheer de minister-president, de regering heeft de knoop over het Oosterweelknooppunt niet doorgehakt, alleen is dit een onderdeel van de bouwaanvraag. Het is niet een van de randvoorwaarden waarover de regering zich uitgesproken heeft. U zult het met mij eens zijn dat daar tegenstrijdigheid over ontstaan was door allerlei publieke verklaringen. Minister Van Mechelen heeft daar andere uitspraken over gedaan.

Minister Frank Vandenbroucke:
Het is toch heel klaar: we dienen een bouwaanvraag in waarin inderdaad die Oosterweelknoop zit. Maar we zeggen ook zeer uitdrukkelijk dat men bijvoorbeeld in Antwerpen kan studeren op alternatieven waar dat eventueel niet in zit. Dat is precies omdat we rekening willen houden met andere mogelijkheden. Dat is bijzonder duidelijk.

Het een sluit het ander niet uit, mijnheer Bourgeois. Je kunt een bouwaanvraag indienen, daarmee is ze nog niet vergund.

De voorzitter:
De heer Stassen heeft het woord.

De heer Jos Stassen:
Als eenvoudige bouwvakkerszoon versta ik u niet meer. Stel dat u een aanvraag indient voor een huis waarbij een pergola helemaal is ingebouwd in het dak. Dan zegt u: dit is de bouwaanvraag, maar of we die pergola zullen bouwen, weten we nog niet. Dat betekent toch dat u een totaal ander gebouw bouwt. Die zaken kunt u niet tegelijk doen. Dan maakt u mensen iets wijs. Probeer ons niet wijs te maken dat u nu een akkoord hebt over wat u wilt doen en bouwen in en rond Antwerpen.

De voorzitter:
De heer Caluwé heeft het woord.

De heer Ludwig Caluwé:
Mevrouw de voorzitter, leden van de regering, collega's, de Vlaamse Regering heeft zaterdag een beslissing genomen over de Oosterweelverbinding. Ze heeft dit bedachtzaam gedaan, maar voldoende tijdig zodat we er hier in dit parlement ook over kunnen discussiëren.

Ik zou dit debat graag willen terugbrengen tot de essentie. Het was nog de regering-Van den Brande die opdracht heeft gegeven aan haar diensten om samen met de stad, de provincie, de spoorwegen, de haven en De Lijn, een plan uit te werken om het verkeersinfarct in en rond Antwerpen te vermijden. Alle mogelijke alternatieven van ingrepen werden via een multimodaal model tegen elkaar afgewogen. Het resultaat was een geheel van maatregelen: investeringen in het openbaar vervoer, zowel De Lijn als het spoor, investeringen in het goederenvervoer, zowel per spoor als via het water, de verbetering van het Albertkanaal en de sluizen, fietspaden en investeringen in wegen. Het zijn zowel investeringen met betrekking tot de leefbaarheid van de stad, zoals voor de Leien en de Singel die een groene stadsboulevard moet worden, als investeringen om te komen tot een betere doorstroming van het verkeer.

En voor een betere doorstroming van het verkeer kwam men, na afweging van alle mogelijke verschillende alternatieven in dat multimodale model, telkens tot de conclusie dat het vooreerst nodig was om een bijkomende oeververbinding te creëren en dat de huidige vijf rijstroken, drie in de Kennedytunnel en twee in de Liefkenshoektunnel, niet volstaan.

Voorts kwam men tot de conclusie dat de beste manier om dat te doen, het sluiten van de kleine ring was. Dat was en is voor ons geen punt. Voor ons komt het erop aan het sluiten van de kleine ring en het creëren van een bijkomende oeververbinding door te voeren om het verkeer vlotter te krijgen. Daarbij is het geen punt van ons geloof of dat moet gebeuren via een tunnel of via een brug. Momenteel staan er op dat vlak grote geloofsovertuigingen pal tegenover elkaar. Voor ons komt het er niet op aan of een kat wit of zwart is, als ze maar muizen vangt. Dat is de essentie en daar komt het op aan.

We maken het verkeersinfarct vandaag al mee. Bijna iedere ochtend en avond staat het verkeer komende van Brecht, Herentals of Haasrode, stil. Als er zich overdag een incident voordoet, staat het verkeer de hele dag stil en doet zich een verkeersinfarct voor. Een bijkomende verkeersinfrastructuur is dus absoluut nodig.

Uiteraard zou iedereen het verkeer, zeker in de stad, liefst ondergronds zien verlopen. Tot op heden hebben alle studies echter uitgewezen dat het ofwel ondoenbaar ofwel onbetaalbaar is. Terecht heeft de Vlaamse Regering alvorens te beslissen over een bouwaanvraag voor een tracé van de BAM, een nieuwe studie laten uitvoeren gelet op de standpunten van actiegroepen over de overlast van fijn stof en zo meer. Wat zegt deze studie?

De voorzitter:
De heer Daems heeft het woord.

De heer Rudi Daems:
Mijnheer Caluwé, ik heb een vraag. U zei daarnet dat de ondergrondse varianten tot nu toe ofwel ondoenbaar ofwel onbetaalbaar zijn. Wat het Horvat-tracé betreft, is het intussen wel duidelijk geworden op basis van de Arup-studie dat er wat haken en ogen aan zitten.

Er is echter ook het stRaten-generaal-tracé, dat wel haalbaar is. Dat is nu nog eens onderbouwd door een auditeur. Ik heb het rapport nog maar van deze morgen. Die auditeur zegt dat het perfect mogelijk is om privévervoerders, personenwagens, door de Kennedytunnel te sturen aan nul euro. Voorts staat er dat het financieel zelfs interessanter zal uitvallen om het privévervoer over de Oosterweelverbinding te sturen aan 0,5 euro in plaats van de huidige 2,5 euro in het BAM-tracé. Ik weet niet of het klopt, maar ik heb het idee dat het rapport goed onderbouwd is. Is uw partij bereid om dit grondig te onderzoeken en vast te stellen of een ondergrondse variant, de stRaten-generaal of een variant ervan, betaalbaar is?

De heer Ludwig Caluwé:
Ik kom daar straks op terug, maar de studie zegt ook overduidelijk dat de geboorde tunnel aan de rand van het technisch haalbare is, en men dat project hoe dan ook verder moet bestuderen. Men spreekt van een gevaar voor verzakkingen en zo meer. Het is dus technisch helemaal niet evident. Men komt nog altijd tot de conclusie dat het bijna ondoenbaar is. Ik kom daar dadelijk nog op terug.

Ik wil alleen maar even zeggen dat de studie hoe dan ook, en over alle tracés heen, stelt dat de ingreep belangrijke mobiliteitseffecten heeft. Of het ene tracé dan wel het andere wordt uitgevoerd, we zullen per jaar 7 miljoen uren minder lang in de file staan. Men heeft ook berekend, want 'time is money', dat we met het BAM-tracé 57 miljoen euro per jaar minder verliezen, en met het andere tracé 31 miljoen euro minder verliezen. De studie zegt ook dat de verschillende tracés ofwel neutraal zijn ofwel een verbetering vormen wat de kwaliteit van het leefmilieu betreft.

Dan is men gekomen tot een afweging van de alternatieven. Als eerste werd het tracé van stRaten-generaal met de volledige tol op alle tunnels, zowel voor vrachtwagens als voor personenwagens, vooropgesteld. Ik betreur dat een essentieel element niet is onderzocht door het studiebureau, met name de vraag of men in de Kennedytunnel al dan niet tol mag heffen voor vrachtwagens. Intussen weten we uit de brief van Europees Commissaris Tajani dat dit niet mag. Men mag dat hoogstens doen voor de onderhoudskosten van de Kennedytunnel. We hebben het dan over enkele eurocenten, en niet meer dan dat.

De heer Rudi Daems:
Mijnheer Caluwé, de uitspraak die u zonet hebt gedaan, is uw uitspraak. De uitspraak van Commissaris Tajani biedt verschillende interpretatiemogelijkheden, afhankelijk van de constructie die men bedenkt voor heel het masterplan en voor alle trafiekstromen rond Antwerpen.

De heer Ludwig Caluwé:
Ik weet niet of een brief veel duidelijker kan zijn. Zelfs wanneer daar twijfels over zouden bestaan, zou ik van die studie verwachten dat zij dit verder zou hebben uitgezocht.

Ik vind de brief overduidelijk. Het mag niet. Een andere vraag is of we dat willen. Willen we tol voor personenwagens aan de Kennedytunnel?

De heer Jan Peumans:
Mijnheer Caluwé, het is de regering die heeft beslist welke stukken Arup-Sum moest nakijken. De brief waar u het over hebt, is aan minister Van Mechelen gestuurd. Een toevallige wind heeft ons die bezorgd. Daarna heeft iedereen hem ontvangen in de voortgangsrapportage. U moet het studiebureau nu niet verwijten dat het dit in overweging had moeten nemen. Het is de regering die aan het studiebureau duidelijk moet maken waar het over gaat.

Welk overleg is er geweest met BAM enerzijds en met stRaten-generaal anderzijds over het rapport van Arup-Sum? Klopt het dat er een vergadering is geweest op 13 maart waarbij aan stRaten-generaal is beloofd om een herberekening te maken van de kostprijs van hun werk omdat daar een aantal fouten in zaten?

Mijnheer de minister-pr